Ai chống lưng cho E’VN triệt tiêu điện gió điện mặt trời, ưu ái cho điện nhiệt than dồn dân vào chỗ chết?

Sau khi tăng giá điện một cách phi mã, E’VN bị bóc phốt lừa đảo người tiêu dùng, đe dọa Chính phủ, lộng ngôn chốn nghị trường…nhưng lạ là những tội trạng ấy cuối cùng cũng được cho qua như chưa có chuyện gì xảy ra. Để rồi mới đây, tập đoàn này lại dùng uy quyền của bà mẹ công thương triệt hạ đối thủ cạnh tranh, đó là các dự án điện gió, điện mặt trời nguồn năng – lượng sạch mới manh nha. Câu hỏi đặt ra ở đây là, trong khi thủy điện và nhiệt điện than của E’VN không cung cấp đủ điện năng cho người dùng, thậm chí đây là những kẻ giết người thầm lặng thì tại sao lại ưu ái cho phát triển, còn nguồn năng lượng thân thiện với môi trường lại bị triệt tiêu?

Chỉ gần chục năm mà E’VN tăng giá điện hơn chục lần, để rồi khi bị phản ứng dữ dội ông Thứ trưởng Bộ Công thương mới trần tình: “Nếu giá điện không tăng, E’VN sẽ phá sản!”. Khi bị Thanh tra Chính phủ vào cuộc, ông Đinh Quang Tri Phó tổng E’VN lớn giọng đe dọa: “Giá điện sẽ tăng gấp đôi nếu giải tán E’VN”.Những tưởng từ những sai phạm bị thanh tra vạch trần, E’VN sẽ bị cho vào lò nhưng không, E’VN vẫn ngồi chễm chệ thu hàng chục ngàn tỷ đồng từ tiền tăng giá điện mỗi tháng.

Để rồi hôm nay, cái thói độc quyền muốn gì được nấy của E’VN lại được nước lộng hành, đó là “ép các dự án điện gió ở Bình Thuận và điện mặt trời phải giảm công suất phát điện” với lý do là đường dây không đáp ứng đã gây quá tải lưới điện. Thật không tin nổi, E’VN lại lấy cớ này ngăn chặn các đối thủ vượt mặt mình. Bản thân E’VN luôn tìm mọi cách tăng giá điện, nào là do thời tiết nắng nóng phải chạy thêm máy phát điện, nào là do các nhà máy không đáp ứng được công suất…Thế nhưng khi các dự án điện gió, điện mặt trời sản xuất ra lượng điện năng lớn thì lại ngăn cản. Vì sao E’VN và các bộ ngành có liên quan không tận dụng nguồn điện này, hòa vào lưới điện toàn quốc phục vụ cho người tiêu dùng, nhằm giải quyết vấn nạn thiếu điện từ nhiều năm qua? Câu hỏi đặt ra ở đây là, nếu buộc các dự án này giảm công suất thì thiệt hại của các chủ đầu ai sẽ bồi thường? Liệu có đổ lên đầu dân?

Việc ép các nhà máy giảm công suất chẳng khác nào là hạ sách. Nếu đã cho phép đầu tư điện gió, điện mặt trời thì nên thay mới hay nâng cấp cơ sở hạ tầng để phục vụ cho sự phát triển này, chứ không thể đợi đến hôm nay “nước tới chân rồi mới nhảy”. Nhưng nhảy kiểu gì, thay vì phải tạo điều kiện cho năng lượng sạch, thân thiện với môi trường mà các nước tiên tiến trên thế giới đang đẩy mạnh, thì Việt Nam lại kìm hãm nó.

Ở đâu ra cái kiểu tư duy yếu kém đi ngược lại với xu hướng của loài người như thế? Nếu bắt buộc các nhà máy điện gió, điện mặt trời giảm công suất, thì bao giờ vấn nạn thiếu điện mới giải quyết? Bao giờ nguồn năng lượng sạch mới thay thế được điện nhiệt than và thủy điện? Rồi đây, tình trạng ô nhiễm môi trường của VN có được cải thiện, nếu chúng ta nói không với nguồn năng lượng sạch? Liệu ép dự án điện gió, điện mặt trời giảm công suất, có phải cách giải quyết duy nhất vấn đề này hay có âm mưu gì khác chăng?

E’VN vận hành nhiều nhà máy nhiệt lẫn thủy điện, nhưng vẫn không hề cung cấp đủ điện năng cho người tiêu dùng. Lúc nào người dân cũng trong tâm thế lo lắng tăng giá điện vì thiếu điện. Có ai thử hỏi rằng, sao E’VN không chuyển sang đầu tư điện gió, hay mặt trời nguồn năng lượng sạch mà cứ mãi mãi trung thành với thủy điện, nhiệt than?

Trong khi, nhiệt điện than tàn phá môi trường một cách kinh khủng, hiện những bãi tro xỉ than của những nhà máy nhiệt điện than chất cao hơn cả đỉnh núi. Chôn vùi, hay đổ xuống biển đều hủy hoại môi trường. Khói bụi tro xỉ, khiến môi trường ngày càng ô nhiễm, khiến con người phải đối diện với nguy cơ bệnh tật, chết chóc. Theo số liệu mới của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hơn 60.000 người chết vì ô nhiễm không khí.

Còn thủy điện thì sao, thủy điện cũng là thần chết hung dữ hơn cả nhiệt điện. Cứ mỗi mùa mưa về là những trận vỡ đập lại xảy ra, khiến biết bao ngôi làng bị chìm trong biển nước. Tiền bạc, tài sản, con người nam nữ lão ấu đều bị dòng nước lũ vô tình cuốn trôi. Sau mỗi trận vỡ đập thủy điện, là bấy nhiêu nỗi tang thương cho người ở lại. Vấn đề này không hề được khắc phục, hầu như năm nào cũng để xảy ra, nhưng người ta bảo đó là đúng quy trình.

Đấy E’VN độc quyền về nhiệt điện, thủy điện nhưng mang lại lợi ích gì cho dân? Suốt ngày với điệp khúc cung không đủ cầu, để tăng giá điện bù lỗ, phục vụ cho những cuộc ăn chơi thác loạn… Tăng giá từ hàng chục năm nay, cuối cùng cũng chẳng thấy E’VN có thay đổi gì? Cũng là thủy điện, nhiệt điện, cũng là cơ sở hạ tầng ấy, cũng máy móc ấy. Thật khó hiểu khi, thừa điện tái tạo phải hạn chế, tại sao lại cứ đổ tiền để xây nhà máy nhiệt điện, thủy điện để đẩy dân vào chỗ chết? Phải chăng E’VN đang sợ thế độc quyền bị lung lay? Còn Bộ Công thương thì sợ mất đi con gà đẻ trứng vàng? Tiếp tục duy trì thế độc quyền E’VN là “nối giáo” cho ngành điện lực giết chết dân nghèo.

(Tường Lâm)