TP.HCM không thoát cảnh lao đao khi bị nhà thầu Nhật đòi nợ, Hà Nội ung dung xây 4 trường đua quốc tế

Dự án Metro Bến Thành – Suối Tiên được đầu tư từ nguồn vốn ODA trị giá 47.000 tỷ tương đương 2 tỷ đô thì phía Nhật cho vay đến 42.000 tỷ tương đương 1,8 tỷ đô, còn lại 5.000 tỷ tức chỉ chừng 200 triệu đô là vốn đối ứng của phía Việt Nam. Vậy mà nay hết tiền trả nhà thầu đến nỗi phía Nhật gửi thư cảnh báo hủy dự án. Phía Nhật đã giải ngân cho chính phủ Việt Nam đủ để giải quyết cho nhà thầu, nhưng phía nhà thầu Nhật lại bị chậm thanh toán từ phía Việt Nam. Lý do là trung ương không chịu rót vốn về. Nói như vậy để thấy TP.HCM – trung tâm kinh tế của cả nước, đã phải khó xử, nhục nhã thế nào khi bị đòi tiền mà lại không có tiền chi trả.

TUYẾN METRO SỐ 3B
Lại nói về thành tích “kiếm tiền” của TP.HCM năm 2019, tổng thu khoảng 400.000 tỉ đồng, tương ứng 1.500 tỉ đồng/ngày. Theo Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Phong: TP HCM là một trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương, cùng với Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ. Số dự toán thu ngân sách năm 2019 của TP.HCM cao gấp 1,5 lần so với dự toán thu ngân sách của Hà Nội, gấp 6,2 lần so với Hải Phòng, gấp 14,58 lần so với Đà Nẵng và gấp 35,47 lần so với Cần Thơ.

Trong nhiều năm, TP HCM liên tục dẫn đầu với số tiền thu ngân sách và theo chiều hướng tăng dần. Cụ thể, năm 2011 thu 224.989 tỉ đồng; năm 2012 thu 247.030 tỉ đồng; năm 2013 thu 262.517 tỉ đồng; năm 2014 thu 255.020 tỉ đồng; năm 2015 thu 304.320 tỉ đồng; năm 2016 thu 308.101 tỉ đồng; năm 2017 thu 348.892 tỉ đồng; năm 2018 thu 378.543 tỉ đồng. Đặc biệt, năm 2019 dự toán thu lên đến xấp xỉ 400.000 tỉ đồng, đồng nghĩa với việc TP.HCM phải thu ngân sách 1.500 tỉ đồng mỗi ngày trong năm 2019.

Theo ông Phong, mặc dù thu ngân sách rất cao như vậy, nhưng tỷ lệ điều tiết ngân sách “số tiền được phân bổ lại để vận hành bộ máy hành chính, đầu tư công, phúc lợi và an sinh xã hội… chỉ chiếm tỷ lệ 18%, tương ứng khoảng trên dưới 60.000 tỉ đồng/năm.

Dù TP.HCM tạm ứng tiền thanh toán cho nhà thầu nhưng vẫn đang phải chờ cái gật đầu từ phía Trung ương để chi trả số nợ khoảng 100 triệu USD cho nhà thầu Nhật dự án metro hiện đại. Đáng nói là mỗi ngày Sài Gòn thu hơn 1.000 tỷ, tính ra mỗi năm thu 376.000 tỷ tức hơn 16 tỷ đô. Nghĩa là chỉ cần 5 ngày dân Sài Gòn lao động cật lực cũng đủ số tiền đối ứng cho toàn bộ dự án. Vậy hà cớ gì dân Sài Gòn lại phải chịu mang tiếng làm dự án mà ăn quịt, không có tiền trả như thế?

Bởi cuối cùng doanh thu của TP.HCM làm ra lại nộp về trung ương 82% ngân sách. Ấy vậy mà khi có việc cần chi dùng thì lại phải nhận sự lắc đầu khi muốn xin ngân sách để phát triển hạ tầng. Số tiền khủng sau khi nộp đã đi đâu? Chạy lên những miền núi cao để xây đường sá, cầu bắc qua suối, phân bổ cho các tỉnh thành để đầu tư vào giáo dục, xây bệnh viện để người dân không còn chịu cảnh nằm xếp hàng, chen chúc trên các dãy hàng lang bệnh viện vì quá tải ư? Hay phân bổ để các tỉnh xây trụ sở làm việc hàng nghìn tỷ bỏ không, bị bòn rút thành biệt phủ nguy nga, những tòa dinh thự tráng lệ như Châu Âu và những tượng đài nghìn tỷ vừa xây xong đã toang hoác?

Cái ngân sách mà người dân vất vả mang về lại phục vụ cho những mục đích vô dụng với dân sinh, phục vụ cho những công trình lãng phí, bòn rút ngân sách. Tiền ngân sách của TP.HCM làm ra nộp về Trung ương được xài như thế, bảo sao còn tiền để phát lại cho Sài Gòn làm dự án dân sinh, phát triển kinh tế được?

Thêm nữa, theo chuyên gia của IMF thì ngoại tệ trong dân là 60 tỷ đô và mỗi năm kiều hối về cỡ 13 tỷ đô nữa, con số này đáng tin cậy. Mới hồi ngày 4/5/2018 ông Mai Tiến Dũng thông báo dự trữ ngoại tệ Việt Nam đến 63 tỷ đô, tức bằng 1/4 GDP, một tỷ lệ rất cao, thế nhưng dự án Metro chỉ có vài tỷ đô và chính phủ Nhật đã giải ngân đủ để trả cho nhà thầu nhưng phía Việt Nam chỉ cần 200 triệu USD mà cũng không có là sao? TP.HCM đang bị hút máu như thế nào? Còn lại gì để phát triển?

“Việc ‘khát’ vốn ODA, chậm phân bổ vốn cho tuyến metro số 1 đã được thành phố báo cáo các bộ, ngành cấp trung ương từ cách đây hơn một năm nhưng đến giờ này, những khó khăn trên vẫn chưa được giải quyết. Lãnh đạo thành phố nhiều lần nhấn mạnh dự án không thiếu tiền, có sẵn 35,000 tỷ đồng và chỉ chờ các cấp thẩm quyền gật đầu là số vốn này sẵn sàng được sử dụng. Thế nhưng do vướng thủ tục, ‘cái gật đầu’ này chờ mãi vẫn chưa thấy,” báo Thanh Niên cho hay.

Nếu để dự án chậm thi công sẽ có hậu quả như thế nào? Thứ nhất, về mặt tài chính, dự án càng để lâu thì hiệu quả tài chính càng suy giảm nghiêm trọng. Thứ hai, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của không chỉ người dân mà với cả các nhà đầu tư nước ngoài. Dân chúng cảm thấy thành phố Hồ Chí Minh không thể có khả năng làm chủ một dự án lớn, còn nhà đầu tư thì e ngại, ‘sợ’ không dám ‘dây vào.’ Dự án Metro số 1 của Sài Gòn có thể hoàn tất vào năm 2020 nếu tiền bạc được giải ngân kịp thời và đầy đủ. Tuy nhiên, với những gì đang diễn ra, không thấy có gì bảo đảm. Nghèo mà còn xài tiền ngu là ở chỗ này.

Trong khi Sài Gòn đói vốn ngân sách để chi cho các dự án phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng dân sinh thì Hà Nội lại đòi tới 35.650 tỷ xây trường đua ngựa cho giới cờ bạc, tương đương hơn 1.500 tỷ USD. Đáng sợ hơn, dự án đang chuẩn bị được khởi công, và người ta sẵn sàng lấy NGÂN SÁCH – thực chất là tiền mồ hôi nước mắt của dân các tỉnh thành – xây một lúc 4 trường đua ngựa, mà phải là quy mô quốc tế hẳn hoi để thỏa chí tang bồng, “đẹp mặt” với cả nước và khu vực. Không nghĩ đến lòng dân.

Đó là các dự án Tổ hợp vui chơi giải trí đa năng – Trường đua ngựa Sóc Sơn – Hà Nội (500 triệu USD); Dự án Câu lạc bộ Trường đua ngựa Việt Nam (250 triệu USD); Công viên giải trí và trường đua ngựa quốc tế Hà Nội (420 triệu USD); Dự án Trường đua ngựa Chamrvit Hà Nội (380 triệu USD).

Xây một lúc 4 trường đua ngựa tại một tỉnh thành – Hà Nội là một sự vung tay quá sức. Nó trái ngược với đời sống nghèo nàn của dân, với hình ảnh bệnh nhân nằm la liệt từ hành lang ra đến ngoài sân, chờ mổ mà phải trùm bạt nilon che chắn mưa tại các bệnh viện. Nó vô cùng phản cảm và trái ngược với những trường học vùng núi không đủ cơ sở vật chất, xập xệ, gió lùa mang theo những cơn rét cắt da cắt thịt cứa vào trẻ em vùng cao, đường xá ngập ngụa mỗi khi mưa về, trẻ em vùng cao phải đu dây hay chui vô bịch nilon để quần áo không bị ướt khi đến trường.

Lại nói, việc TP.HCM đói vốn gây dựng cơ sở hạ tầng dân sinh, còn Hà Nội hết xây bảo tàng 11.000 tỷ bỏ hoang, công viên 34.000 bỏ phế giờ đến 4 trường đua ngựa quốc tế cho thấy một sự phân biệt khi rót ngân sách từ phía Trung ương. Người dân TP.HCM khi nộp 82% ngân sách thì còn lại gì cho đầu tư phát triển, còn lại gì để nâng cao chất lượng dân sinh, cải thiện hạ tầng để thu hút đầu tư? TPHCM đâu phải là con bò sữa để người ta thi nhau vắt kiệt như thế?

Bão Lửa